FANDOM


Kosma IV, właściwie Damian Ypsilantis (ur. 17 maja 1531, zm. 10 kwietnia 1590 w Konstantynopolu) - bizantyjski duchowny, patriarcha Konstantynopola, poeta i historyk. Autor jednego z najbardziej znanych dzieł historyczno-poetyckich okresu "renesansu franciszkowego".

Życie Edytuj

Młodość Edytuj

Damian narodził się w małej wiosce nieopodal Nikomedii. Pochodził z rodziny, która posiadała duże dobra na terenie Bitynii i Anatolii. Do szkoły uczęszczał w Nikomedii, jednak przerwał naukę, gdy rodzina przeprowadziła się do Ikonium. Tam kontynuował naukę, w wieku 17 lat zdobył podstawowe umiejętności z zakresu filozofii, apologetyki i historii. Po pięciu latach ukończył uczelnię w Antiochii Syryjskiej.

Życie Zakonne Edytuj

Po ukończeniu uniwersytetu wstąpił do bazyliańskiego klasztoru nad Orontesem, gdzie przyjął zakonne imię Kosma. W zakonie zaczął zgłębiać historię cesarstwa. Tłumaczył również dzieła zachodnich filozofów na grekę. Dzięki tej inicjatywie, którą była przeprowadzana pod jego przewodnictwem do Bizancjum trafiły m.in dzieła Tomasza z Akwinu. Napisał również obszerny komentarz do "Sumy teologicznej" wcześniej wspomnianego autora.

Biskup Edytuj

W 1560 został obrany biskupem Ikonium, jednak był nim zaledwie trzy miesiące, gdyż wtedy to zmarł Jan XV, patriarcha Konstantynopola i na soborze Kościoła w dniu 30 maja 1560 roku został obrany patriarchą Konstantynopola.

Patriarcha Edytuj

Kosma był jednym z najmłodszych biskupów konstantynopolitańskich, w chwili objęcia urzędu miał 29 lat. Mimo swojego wieku posiadał bardzo wszechstronny umysł, za co był niejednokrotnie pochwalany, czasem jednak biskupi w niektórych kwestiach pobłażali go. Został też profesorem historii na Uniwersytecie Konstantynopolitańskim w wieku 32 lat. W swojej siedzibie zgromadził pokaźną kolekcję dzieł starożytnych historyków, filozofów, a także znanych teologów i Ojców Kościoła. Znana jest też korespondencja między nim, a ówczesnymi papieżami: Piusem IV i Kalikstem IV.

Znany był też z różnych zabiegów ekumenicznych z Kościołami Wschodnimi. W 1571 jego zabiegi wydały swoje owoce. Podpisano wtedy unię pomiędzy Kościołem Ortodoksyjnym, a Katolickim, a także Kościołami Wschodnimi. W latach 1569-1580 pisał wiele listów apostolskich do biskupów syryjskich i egipskich. W trakcie ostatnich 10 lat życia pisał swoje wielkie dzieło, "Kroniki Najjaśniejszego Cesarstwa Rzymskiego".

Śmierć Edytuj

Pod koniec marca stan zdrowia dostojnika zaczął się pogarszać. Według przekazów Kosma był już strasznie osłabiony. W kwietniu czas poświęcił dokańczaniu kroniki. 10 kwietnia, w okolicach wieczora, nagle zmarł nad książkami.

Dzieła Edytuj

Jego twórczość opierała się głównie na pisaniu dzieł historycznych, a także komentarzy filozoficznych i teologicznych do dzieł średniowiecznych teologów. Jednak w jego twórczości nie zabrakło paru okazów twórczości beletrystycznej. Do jego najbardziej znanych dzieł zalicza się:

  • Kroniki Najjaśniejszego Cesarstwa Rzymskiego - wydane dopiero 4 lata po jego śmierci przez skrybę, uważane za największe dzieło historyczne renesansu;
  • O "Sumie Teologicznej" - obszerny komentarz do dzieła Tomasza z Akwinu;
  • O Ojcach Kościoła - komentarz i interpretacja dzieł Ojców Kościoła;
  • Pouczenia - książka o charakterze pouczeń moralnych, wykorzystywana w trakcie kazań;
  • Bogactwo - dramat z 1568 roku;
  • O nauce stosowanej - dzieło naukowe w której autor opisuje sposoby badania natury, autorstwo niepewne, tradycyjnie przypisywane Kosmie IV, bądź Polikarpowi Sofozoklesowi.